किभ । रुसले युक्रेनमाथि गरेको पछिल्लो भीषण हवाई आक्रमणमा २१ जनाको मृत्यु भएपछि युक्रेनले क्षेप्यास्त्र प्रतिरोधी प्रणालीका लागि आवश्यक इन्टरसेप्टर मिसाइलको अभावले नागरिकको ज्यान जोखिममा परेको जनाएको छ। आक्रमणमा दर्जनौँ मानिस घाइते भएका छन्।
किभनजिकैको क्वित्नेभा रेल स्टेसन क्षेत्रमा भएको आक्रमणमा मात्रै आठ जनाको मृत्यु भएको थियो। घटनास्थलमा जुत्ता, चस्मा र कपडाका टुक्रा भेटिएका थिए भने उद्धारकर्मीले शवलाई सेतो झोलामा राखेर एम्बुलेन्समार्फत लगेका थिए।
रातभर चलेको आक्रमणमा रुसले ११५ ड्रोन र २४ वटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रहार गरेको थियो। युक्रेनी हवाई सुरक्षा प्रणालीले अधिकांश ड्रोन खसाले पनि तीमध्ये कुनै पनि ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रलाई रोक्न नसकेको बताइएको छ।
आक्रमणका कारण किभ क्षेत्रमा गोदाम तथा आपूर्ति व्यवस्थापनसँग सम्बन्धित संरचनामा ठूलो क्षति पुगेको छ। अनलाइन व्यापार कम्पनीका गोदामदेखि हुलाकको छानबिन तथा वितरण केन्द्रसम्म प्रभावित भएका छन्। क्वित्नेभामा रेलमार्ग वा त्यससँगै रहेको गोदाममध्ये कुन मुख्य लक्ष्य थियो भन्ने स्पष्ट नभए पनि दुवै क्षेत्रमा क्षति पुगेको छ।
आक्रमण मध्यरातपछि सुरु भएको थियो। केही समयमै भएको तीव्र बमबारीका कारण किभले पछिल्ला महिनाकै सबैभन्दा कठिन रातमध्ये एक व्यहोरेको स्थानीय बासिन्दाले बताएका छन्। किभनजिकै बस्ने अनास्तासिया डड्लीको घरसमेत लगभग पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएको छ। ड्रोन आक्रमणपछि क्षतिग्रस्त घरमा उनी र उनकी आमा भने सकुशल बचेका छन्।
युक्रेनले लामो समयदेखि रुसी ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्न अमेरिकी सहयोगमा प्राप्त प्याट्रियट प्रणाली र त्यसका इन्टरसेप्टर मिसाइलमा निर्भर हुँदै आएको छ। तर पछिल्लो समय इन्टरसेप्टर मिसाइलको आपूर्ति पर्याप्त नहुँदा हवाई प्रतिरक्षा क्षमतामा दबाब बढेको युक्रेनी पक्षको भनाइ छ।
युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र रोक्ने इन्टरसेप्टर उपलब्ध भएको भए पछिल्लो आक्रमणमा ज्यान गुमाएका केही मानिसको जीवन जोगाउन सकिने बताएका छन्। उनले अमेरिका र युरोपेली साझेदारबाट आवश्यक हतियार आपूर्तिमा हुने ढिलाइले युक्रेनमा हुने मानवीय क्षति र भौतिक विनाशसँग प्रत्यक्ष सम्बन्ध राख्ने दाबी गरेका छन्।
युक्रेनसँग प्याट्रियट प्रणालीको संख्या सार्वजनिक गरिएको छैन। तर प्रणाली सञ्चालनका लागि आवश्यक इन्टरसेप्टर मिसाइलको अभाव मुख्य समस्या बनेको छ। एउटा ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्रलाई रोक्न कम्तीमा दुईवटा इन्टरसेप्टर आवश्यक पर्न सक्ने भएकाले ठूलो संख्यामा हुने रुसी आक्रमण सामना गर्न पर्याप्त भण्डार आवश्यक हुन्छ।
रुसले ठूलो स्तरको आक्रमण गर्दा सामान्यतया २० देखि ३० वटासम्म ब्यालिस्टिक क्षेप्यास्त्र प्रयोग गर्ने गरेको युक्रेनी पक्षले जनाएको छ। यस्तो अवस्थामा सीमित इन्टरसेप्टरका कारण युक्रेनका महत्वपूर्ण संरचना र नागरिक क्षेत्र थप जोखिममा पर्ने अवस्था देखिएको छ।
युक्रेनी सैन्य विज्ञ इभान स्तुपाकका अनुसार प्याट्रियट प्रणाली उपलब्ध भए पनि त्यसलाई सञ्चालन गर्ने पर्याप्त इन्टरसेप्टर नहुँदा प्रभावकारी प्रतिरक्षा गर्न कठिन भइरहेको छ। उनले प्रणाली आफैँ पनि रुसी आक्रमणको सम्भावित लक्ष्य बन्न सक्ने भएकाले पर्याप्त मिसाइल नआउँदासम्म त्यसलाई सुरक्षित स्थानमा राख्नुपर्ने अवस्था रहेको बताएका छन्।
आक्रमणपछि क्वित्नेभा रेल स्टेसनमा उद्धार तथा सरसफाइको कामसँगै रेल सेवा सञ्चालनका लागि विद्युत् लाइन मर्मतको काम पनि अघि बढाइएको थियो। तर युक्रेनका लागि तत्कालको चुनौती भौतिक संरचना पुनःस्थापना मात्र नभई आकाशबाट हुने सम्भावित अर्को आक्रमण रोक्न आवश्यक प्रतिरक्षा क्षमता जुटाउनु बनेको छ।
